W Gliwicach będzie 9 tys. nowych miejsc schronienia

Gliwice rozwijają system ochrony ludności w kilku równoległych kierunkach. Służby sprawdzają stan istniejących obiektów, projektanci uwzględniają miejsca schronienia i ukrycia w nowych inwestycjach, a jednocześnie powstaje sieć punktów pomocy dla mieszkańców. Wszystkie te działania mają wspólny cel – zapewnić realne wsparcie w sytuacjach zagrożenia czy zdarzeniach takich jak długotrwały brak prądu lub awarie instalacji.

– Budowa systemu ochrony ludności to proces, który wymaga czasu, konsekwentnej pracy i odpowiednich środków. Przez ponad dwie dekady Polska funkcjonowała bez efektywnych i kompleksowych przepisów w zakresie obrony cywilnej i ochrony ludności. Samorządy nie miały podstaw prawnych do inwestowania np. w schrony. Dopiero w 2025 roku zaczęły obowiązywać odpowiednie przepisy i możemy działać. Natomiast pełne efekty będą widoczne dopiero w perspektywie kilku, a choćby kilkunastu lat. Trzeba też jasno powiedzieć, iż ani administracja rządowa, ani samorządowa nie są w stanie z dnia na dzień zapewnić w pełni zorganizowanej pomocy, w tym powszechnego dostępu do budowli ochronnych. Dlatego my jako miasto działamy etapami, opierając się na rzetelnej analizie i realnych możliwościach – mówi nadzorująca działania związane z systemem ochrony ludności w Gliwicach sekretarz miasta Katarzyna Chwastek.

Miejsca doraźnego schronienia – podziemne garaże, piwnice, tunele

Wie o tym każdy, kto sięgnął już po rządowy „Poradnik bezpieczeństwa ” – piwnice, garaże podziemne czy przejścia podziemne mogą w wielu przypadkach zapewnić mieszkańcom podstawowy poziom ochrony w sytuacji nagłego zagrożenia. W tym roku Gliwice, korzystając ze środków rządowych pochodzących z programu ochrony ludności i obrony cywilnej, zaplanowały m.in. wykonanie ekspertyz technicznych kilku takich obiektów, mogących pełnić w przyszłości funkcję miejsc doraźnego schronienia. To ważne, bo zgodnie z już obowiązującymi przepisami kondygnacje podziemne i garaże podziemne w nowych budynkach użyteczności publicznej lub budynkach mieszkalnych wielorodzinnych projektuje się i wykonuje w sposób umożliwiający ich przekształcenie w miejsca doraźnego schronienia (o ile nie przewidziano w takich obiektach schronu lub ukrycia).

Nowe miejskie inwestycje mieszkaniowe

Powstaną w nich przestrzenie, w których w razie potrzeby będzie mogło się schronić około 9230 osób. Największa znajdzie się na nowym osiedlu w rejonie ulic Kujawskiej i Pszczyńskiej, gdzie przewidziano około 5600 miejsc doraźnego schronienia. Kolejne lokalizacje obejmą projektowane osiedle przy ul. Myśliwskiej z około 2100 miejscami tego typu oraz inwestycje przy ul. Piaskowej (ok. 800 miejsc), Toszeckiej (ok. 400 miejsc) i w rejonie ulic Dworskiej–Wiertniczej (ok. 330 miejsc). W każdym przypadku chodzi o części podziemne przyszłych budynków, które w sytuacji zagrożenia będą mogły zostać wykorzystane jako miejsca krótkotrwałego schronienia.

Kolejnym kierunkiem są nowe obiekty projektowane z myślą o podwójnym zastosowaniu

– Dążymy do tego, by nowe miejskie inwestycje takie jak np. garaże podziemne, boiska, strzelnice czy magazyny z jednej strony służyły Gliwiczanom na co dzień zgodnie ze swoim przeznaczeniem, a jednocześnie mogły pełnić funkcję ochronną – mówi sekretarz miasta Katarzyna Chwastek. W najbliższych planach miasta znajdują się m.in. parkingi podziemne przy ulicach Kujawskiej i Błonie, kryta strzelnica szkolna w Zespole Szkół Ekonomiczno-Technicznych przy ul. Sikorskiego 132 oraz sala gimnastyczna przy Szkole Podstawowej nr 6 przy ul. Jasnogórskiej. W tym roku zaplanowano także przygotowanie dokumentacji dla kolejnego obiektu tego typu.

Równolegle trwa szeroki przegląd istniejących budowli ochronnych

Do tej pory miasto zleciło sprawdzenie 130 schronów i ukryć w Gliwicach, a do końca roku zaplanowano ocenę następnych 126. Kontrole prowadzą inspektorzy nadzoru budowlanego oraz strażacy. W wielu przypadkach potrzebne są dodatkowe analizy techniczne, dlatego przygotowywane są kolejne ekspertyzy.

– Mamy już pierwsze ekspertyzy budowlane – w ubiegłym roku wykonano je dla budowli ochronnych zlokalizowanych w Górnośląskim Centrum Edukacyjnym przy ul. Okrzei 20 oraz w Zespole Szkolno-Przedszkolnym nr 2 przy ul. Rydygiera 10. Do końca tego roku planujemy wykonać jeszcze dziewięć ekspertyz dla obiektów, które dotychczas pełniły funkcje ochronne oraz sześć ekspertyz dla obiektów zaplanowanych jako miejsca doraźnego schronienia –podkreśla Katarzyna Chwastek.

Korzystając ze środków z programu ochrony ludności i obrony cywilnej, miasto planuje zlecić opracowanie strategii rozwoju obiektów zbiorowej ochrony w Gliwicach

Dokument pozwoli precyzyjnie określić liczbę, pojemność i rozmieszczenie istniejących budowli ochronnych w poszczególnych dzielnicach miasta. Ułatwi też planowanie nowych obiektów zapewniających Gliwiczanom schronienie w sytuacji różnych zagrożeń.

Już dziś mieszkańcy mogą sprawdzić, gdzie w ich okolicy znajdują się miejsca zapewniające schronienie. Służy do tego bezpłatna aplikacja „Gdzie się ukryć”

Aplikację przygotowała Państwowa Straż Pożarna. Można ją pobrać na telefon komórkowy lub skorzystać z jej wersji przeglądarkowej, dostępnej pod adresem https://gdziesieukryc.pl/. Pokazuje ona m.in. przejścia podziemne, tunele, garaże podziemne oraz inne miejsca, które w sytuacji zagrożenia mogą stanowić punkty tymczasowego schronienia.

Drugim ważnym elementem systemu ochrony ludności są punkty pomocy doraźnej

– To miejsca przygotowane i przeznaczone do udzielania podstawowej pomocy w przypadku wystąpienia sytuacji kryzysowej, np. szerokiej awarii zasilania elektrycznego lub awarii instalacji wodnych czy grzewczych. W Gliwicach powstaną one przede wszystkim w szkołach, które zapewniają ich dostępność w różnych częściach miasta – zwraca uwagę Katarzyna Chwastek.

Na pierwszym etapie wytypowano ponad 20 szkół, a w dziesięciu przeprowadzono już szczegółowe wizje lokalne. Sprawdzano m.in. czy istnieje możliwość przechowywania niezbędnego wyposażenia oraz oszacowano, ile osób mogłoby uzyskać wsparcie w danej placówce w sytuacji zagrożenia.

Na tej podstawie przygotowano konkretne zestawienia wymaganych sprzętów. W punktach znajdą się materace, śpiwory i koce, a także agregaty prądotwórcze pozwalające na wytwarzanie energii elektrycznej, przenośne stacje zasilania, nagrzewnice, oświetlenie oraz sprzęt do przygotowania ciepłych napojów. Część już została zakupiona, część będzie zamawiana w tym roku. Zakupy są możliwe dzięki pozyskaniu przez miasto środków z budżetu państwa w wysokości ponad miliona zł.

Uzupełnieniem sieci pomocy doraźnej będą mobilne punkty pomocy

Miasto zamierza kupić 6 namiotów pneumatycznych, które będzie można gwałtownie uruchomić tam, gdzie wymaga tego sytuacja. Takie rozwiązanie pozwoli na elastyczne reagowanie niezależnie od stałej infrastruktury.

Pamiętajmy, iż choćby najlepiej przygotowane miejsca i punkty pomocy spełnią swoją rolę tylko wtedy, gdy ludzie będą wiedzieli, jak się zachować w sytuacji zagrożenia

W praktyce oznacza to znajomość dwóch podstawowych zasad.

• Jeśli nie możesz ukryć się w oznaczonym miejscu schronienia, zostań w domu – z dala od okien, przy ścianach nośnych, w centralnych pomieszczeniach.
• Jeśli jesteś poza domem, szukaj miejsc, które zapewniają przynajmniej minimum ochrony (najniższe kondygnacje budynków, w tym piwnice, garaże podziemne, tunele, przejścia podziemne). choćby zwykłe zagłębienia terenu zapewniają lepszą ochronę niż przebywanie na otwartej przestrzeni.

Szczegółowych informacji dotyczących adekwatnego sposobu reagowania warto szukać w rządowym „Poradniku bezpieczeństwa”, który w tym roku trafił do każdego domu, a także na stronie Gliwice.eu w zakładce „Bezpieczne Gliwice” (dostępnej w górnej sekcji „Miasto”).

Nie wiesz, jak przygotować się na kryzys? Skorzystaj ze szkoleń!

W ubiegłym roku rozpoczęły się pierwsze miejskie szkolenia dla mieszkańców, podczas których uczestnicy uczyli się m.in., jak przygotować dom na 3 dni bez dostępu do mediów oraz co powinno znaleźć się w plecaku ewakuacyjnym. Wiedzą z Gliwiczanami dzielili się przedstawiciele Centrum Ratownictwa Gliwice i Górnośląskiej Grupy Poszukiwawczo-Ratowniczej.

O kolejnych edycjach szkoleń zaplanowanych na ten rok będziemy informować na bieżąco. Zachęcamy do udziału!